( امين الدوله ) « 1 » به دربارهاى اروپا در قرن نوزدهم را انتشار داد و متعاقب آن پنج جلد از مجموعهء اسناد و مدارك فرخ خان امين الدوله را بين سالهاى 1346 تا 1357 در سلسله انتشارات خود به طبع رسانيد . نشر اين اسناد معتبر يگانه ، بسيارى از حقايق تاريخى پنهان و مسائل مملكتى دورهء ناصرى را كه در پشت پردهء ترديد و ابهام قرار داشت ، در اختيار محقّقان تاريخ قرار داد . متأسفانه ، پس از انتشار جلد پنجم مجموعهء مذكور در فوق در سال 1357 ، جز جلد دوم كتاب مخزن الوقايع كه حاوى اطلاعاتى دربارهء وضع حكومتها و طرز ادارهء كشورهاى اروپايى در قرن نوزدهم است ، كتاب مستقلى به چاپ نرسيد . « 2 » اكنون موجب خوشوقتى است كه نخستين جلد از مجموعهء اسناد تاريخى « خاندان غفارى » با تصويب هيئت محترم گزينش كتاب بنياد موقوفات دكتر محمود افشار يزدى ، زير نظر استاد ايرج افشار انتشار مىيابد ، و اثر ديگرى به منابع مهمّ تحقيقات تاريخى دورهء قاجاريه افزوده مىشود . اسنادى كه در اين كتاب چاپ شده بسيار خواندنى و جالب و از تنوع مطلب برخوردار است و اوضاع سياسى و اجتماعى و اقتصادى آن دوره را نشان مىدهد . از تخليهء هرات ( سند شمارهء 36 ) تا انقطاع نسل ناصر الدين شاه ! ( سند شمارهء 174 ) ، از بىنظمى خلوت ناصر الدين شاه ( سند شمارهء 133 ) تا كمبود باروت براى شلّيك توپ صبح و شام ! ( سند شمارهء 206 ) ، از مذاكرهء فرخ خان با وزير مختار انگليس راجع به بحرين ( سند شمارهء 60 ) تا فرورفتن اسب ناصر الدين شاه در شن‌هاى رودخانهء جاجرود ( سند شمارهء 34 ) . از خسته شدن ناصر الدين شاه از دست مردم ! ( سند شمارهء 156 ) تا ارتباط خرابى درجز با يابوى اهدايى به پسر ميرزا آقا خان نورى ! ( سند شمارهء 381 ) ، از نگرانى قونسول

--> ( 1 ) . زندگينامهء فرخ خان امين الدوله به قلم مرحوم معاون الدولهء غفارى ، بطور مشروح در كتاب مخزن الوقايع به چاپ رسيده است . نيز نگاه كنيد به كتاب خاندان غفارى كاشان ، تأليف حسن نراقى و فرخ غفارى از انتشارات فرهنگ ايران‌زمين ، 1353 . ( 2 ) . پيوست كتاب پژوهشهاى ايرانشناسى ( ناموارهء دكتر محمود افشار ، ج 11 ) ، 1378 .